دزفول خواستار پيشنهاد ثبت جهاني آسياب‌هاي 1700 ساله‌اش شد

اداره ميراث فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري دزفول خواستار مقدمه‌چيني سازمان ميراث فرهنگي مركزي براي ثبت مجموعه آسياب‌هاي قديمي (14 آسياب ساساني) شهر دزفول در فهرست آثار جهاني يونسكو شد. 

 
دزفول_خبرگزاري ميراث فرهنگي_ گروه ميراث فرهنگي_اداره ميراث‌‌فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري دزفول پيشنهاد ثبت جهاني  مجموعه آسياب‌هاي قديمي را به سازمان ميراث فرهنگي كشور در تهران داد.
 
در گذشته، نيروي آب چرخ‌هاي سنگي و سنگين آسيابهاي آبي را به حركت درمي‌آورد و دانه هاي طلايي گندم را به آرد بدل مي كرد تا نان سفره هاي مردم باشند.
 
در دزفول كه بيش از 5هزار سال قدمت دارد، اين آسياب‌ها فراوانند، همگي در ساحل رود دز بنا شده اند و در فهرست آثار ملي ثبت شده‌اند.
 
آسياب‌هاي دزفول در غرب شهر قرار دارند، در محلي كه معروف به رعناست.
 
در تمام عرض بستر رود دز آثار طاق‌هاي روسي و ديوارهاي سنگي ساروجي و اتاقك‌هاي نيمه خراب ديده مي شود.
 
"مهدي محمدي‌زاده"،  مسئول اداره ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري دزفول در گفتگو با ميراث‌خبر  از تهيه پرونده اوليه ثبت جهاني توسط كارشناسان اداره ميراث فرهنگي دزفول و ارسال آن به تهران براي بررسي توسط كارشناسان اين سازمان در مركز خبر داد.
 
به گفته وي اين آسياب‌ها كه در كنار رودخانه دز ساخته شده و تاريخ برخي از آنها به دوران ساساني مي‌رسد ارزش ثبت در فهرست آثار جهاني را دارند. بنابراين اين اداره از سازمان مركزي خواسته تا پرونده ارسالي را بررسي و در فهرست موقت آثار ثبت جهاني خود قرار دهد تا در سال هاي آتي براي ثبت به يونسكو ارسال شود.
 
آنچه اكنون از اين آسياب‌ها باقي مانده، شامل دهانه هاي عبور آب با طاق رومي، اتاقك و دريچه هاي كنترل آب و پره اي است كه با جريان آب به چرخش در مي آمده است.
 
 مجموعه اين بناها با وجود تماس مستقيم با آب طي دوره اي بسيار طولاني، خراب نشده اند و اين نشان از استحكام مصالح به كار رفته در آنها و نوع معماري شان دارد.
 
برخي از كارشناسان اعتقاد دارند حتي اگر از صد سال پيش نيز سند معتبري ارائه شود كه در اينجا گندم آسياب مي كرده اند، نمي‌توان علت وجودي اين آسياب ها را  فقط آسياب گندم دانست، بلكه اين تأسيسات عظيم كه تمام عرض بستر رودخانه را در بر گرفته اند، با فشارشكن ها، دريچه ها و مجاري متعددي كه از آنها جدا شده است، آب را در اطراف دزفول و مزارعش جاري مي ساخته اند و در گذر زمان به عنوان آسياب نيز مورد استفاده قرار گرفته اند.
 
به بيان ديگر، بناهاي باقي مانده در بستر رودخانه دز در محدوده شهر دزفول، بقاياي سيستم آبياري عظيم و دقيقي هستند كه در زمان‌هاي نزديكتر به عنوان آسياب از آنها بهره‌گرفته شده است.