گزارش تصويري و معرفي بقعه محمد بن جعفر طيار - دزفول

بقعه محمد بن جعفر طیار (ع) در فاصله پنج کیلومتری شهر دزفول ، در شهرکی به این نام قرار دارد و یکی از زیارتگاه های مهم شهرستان دزفول به شمار می رود . صاحب بقعه فرزند جعفر طیار پسر عموی امام علی علیه السلام و داماد امام علی علیه السلام (شوهر ام کلثوم) است که در سال ۱۹ هجری قمری در جنگی که برای فتح شوشتر در این منطقه صورت گرفته بود به همراه سپاه اسلام به عنوان یکی از فرماندهان سپاه اسلام به این منطقه آمده بود .

بقعه علی مالک

در رساله ی بحرالانساب ٬در سالهای خلافت عثمان درنفر از اولاد  حضرت  علی بن ابی طالب(ع) به اسامی عقیل و ابراهیم٬برای  ارشاد مردم  و ترویج دین اسلام  از مدینه حرکت کرده  و به شوشتر و شوش  و بعد به دزفول  وارد و مبادرت به  تبلیغ و ارشاد مردم به دین اسلام نمودند٬ولی از آنجا که حکام جبار  بنی امیه همواره در تعقیب اولاد امام علی(ع) بودند٬حدود سال 40 هجری این دو جوان توسط یکی از مامورین  اموی به نام" سهور سلمی" در همین محل فعلی بقعه ٬تعقیب  و متعاقبا در کنار رودخانه  به شهادت  رسیدند و اجساد مطهرشان  توسط مردم به خاک سپرده شد که البته  تا سالهای  مدید  از ترس و جور و بیداد بنی امیه  محل دفن آین دو بزرگوار  پنهان بودتا اینکه حدودا صد سال قبل  یکی از علما و سادات دزفول  به نام آیت الله سید محمدرضا رضوی  چند شب متوالی  این دو شهید را در خواب میبیند که هر بار هم محل دفنشان را به آیت الله رضوی میگویند٬به دستور ایشان  کارگران محل مورد نظر را حفر میکنند و مزار آن دوشهید را باسنگ نوشته ی " ابراهیم و عقیل فرزندان علی علیه السلام" پیدا میکنند و بقعه و بارگاه کنونی  را که بعدا یکی دوبار هم مرمت شده است بر روی مزار آنها بنا میکنند.

محل بقعه علی مالک نزدیک پل باستانی دزفول قرار گرقته است.

 با اقتباس از وبلاگ دزفیل

 

مسجد جامع دزفول

اولين و قديمي ترين مسجدي كه در دزفول ساخته شده است ٬مسجد جامع است كه در مركز شهرستان دزفول٬در خيابان امام خميني قرار دارد.ساخت اين مسجد كه به سبك معماري دوره ساساني است ٬بين قرنهاي سوم و چهارم هجري قمري صورت گرفته است. البته اختلاف نظراتي وجود دارد و برخي مأخذها تاريخ ساخت مسجد جامع دزفول را سده هفتم هجري قمري ميدانند.

شهر شهید

شعری از عبدالرحیم سعیدی راد  برای‌ زادگاه‌ و مردم‌ صمیمی‌اش دزفول

شهر شهید

 شهر من‌ دزفول‌، ای‌ شهر شهید
 شهر مردان‌ غیور و روسفید

شهر دزفول،‌ ای‌ امام‌ شهرها
ای‌ نمونه‌ در تمام‌ شهرها

مردمانت‌ تشنة‌ پیغمبرند
تشنة‌ یك‌ جرعه‌ آب‌ از كوثرند

مردمانت‌ در چراغ‌ چشم‌ من‌
مردمی‌ هستند هر یك‌ بت‌‌شكن‌

شهر من‌ ای‌ سرزمین‌ عاشقان‌
سرزمین‌ لاله‌های‌ بی‌‌نشان‌

سرزمین‌ عالمان‌ سخت‌‌كوش‌!
خانقاه‌ عارفان‌ باده‌‌نوش‌!

بقعه محمد بن جعفر در دزفول فرزند جعفر طیار پسر عموی امام علی علیه السلام

بقعه محمد بن جعفر در دزفول فرزند جعفر طیار پسر عموی امام علی علیه السلام
در 5 كیلومتری جاده دزفول - شوش قرار دارد و یكی از زیارتگاه های مردم منطقه به شمار می رود.

دزفول در یك نگاه

دزفول شهری كهن با پیشینه ای چند هزارساله است و از قدیمی ترین شهرهای استان خوزستان به شمار می رود و از نظر تاریخی ، طبیعی  و فرهنگی ویژگی های برجسته ای دارد . طبق اظهارات كاوشگران غربی در نیم قرن اخیر از جمله والترهینتس آلمانی ، آوان نخستین امپراتوری گسترده كشور عیلام (اولین حكومت ایرانی) در محل دزفول فعلی قرار داشته است.
تپه های باستانی چغامیش با قدمت 5000 سال پیش از میلاد مسیح كه به گفته باستان شناسان ، گنجینه اطلاعات كاملی از دوران های متعلق به هفتمین هزاره پیش از میلاد تا شكوفایی كامل تمدن شوش است نیز در دزفول قرار دارد. در این تپه ها آثار یك شهر باستانی ساخته شده از خشت های پخته متعلق به عصر پیدایش خط دیده می شود و می توان گفت این منطقه نخستین مركز خط و كتاب در ایران می باشد. 

 در این منطقه در دوران مختلف شاهد ویژگی های برجسته دیگری نیز بوده ایم كه از آن جمله می توان از دانشگاه بزرگ جندی شاپور به عنوان اولین و بزرگترین مركز آموزش پزشكی ، فلسفه و نجوم در روزگار ساسانیان نام برد كه دانشمندانی از سراسر دنیا در این دانشگاه به تحقیق و تدریس می پرداختند كه این شهر در 10 كیلومتری مركز شهردزفول واقع است .  دزفول از ابتدا به این نام نبوده و از نام های قدیم این شهر می توان به آوان ، اندامش ، قصر روناش اشاره نمود .
واژه دزفول نیز معرب واژه‌ی پهلوی دژپل می باشد كه این واژه از پلی كه در زمان شاپور اول ساسانی با استفاده از اسرای رومی در دزفول ساخته شده، گرفته شده است كه هنوز این پل با گذشت بیش از 1700 سال پابرجاست و به عنوان قدیمی ترین پل آجری جهان كه هنوز تردد وسایل نقلیه بر روی آن صورت می گیرد در جهان شناخته می شود. از دیگر ویژگی های خاص دزفول می توان به بافت قدیم آن اشاره نمود. بافتی آجری كه در كنار رودخانه دز شكل گرفته و شامل 28 محله قدیمی در هم تنیده است. معماری خاص و تزئینات آجری بی نظیری در بافت قدیم دزفول ، این شهر را به شهر آجر معروف نموده است .
حرم مطهر محمد بن كاظم (ع) برادر تنی امام رضا (ع)  كه به سبزقبا مشهور است نیز در مركز شهر دزفول قرار دارد و زینت بخش این شهر است  و سالیانه  هزاران زائر از شهرهای مختلف كشور و زائران خارجی به زیارت  آستانه متبركه سبزقبا مشرف می شوند. در سرزمین دلاورپرور دزفول مردان و زنان بزرگ و پر آوازه ای پرورش یافته اند كه از جمله علماء بزرگ و به نام این سرزمین به خاتم المجتهدین شیخ مرتضی انصاری می توان اشاره نمود. دزفول در قسمت جلگه ای شمال خوزستان با مساحتی در حدود 4762 كیلومتر مربع واقع شده است فاصله این شهر تا تهران 721 كیلومتر و تا اهواز 155 كیلومتر می باشد .
شهرستان دزفول دارای زمستانی ملایم و مطبوع بوده و طبیعت سرسبز آن در اواخر زمستان تا اوایل بهار بسیاردلپذیر است. این شهرستان با طبیعت زیبای جلگه ای كوهپایه ای و كوهستانی خود در همه ایام سال به خصوص در ایام نوروز پذیرای جمع زیادی از گردشگران داخلی و خارجی می باشد. از مناظر دیدنی طبیعی این شهرستان  می توان به بیشه زارها ، رودها و پناهگاه های حیات وحش دز و كرخه اشاره كرد. مناطق كوهستانی شهرستان دزفول علاوه بر مسیر مناسب آن برای ورزش كوهنوردی، به جهت داشتن پدیده های جغرافیایی همچون تنگه ها ، غارها و آبشارهایی مانند آبشار شوی (با ارتفاع 85 متر و عرض 70 متر ) بسیار دیدنی اند.
همچنین دریاچه زیبای شهیون كه از زیباترین دریاچه های ایران و جهان است نیز در شمال دزفول قرار دارد.از دیگر ویژگی های طبیعی دزفول می توان به رود زیبای دز اشاره كرد كه از كوه های زاگرس سرچشمه گرفته و با عبور از وسط شهردزفول ، این شهر را به دو قسمت تقسیم می كند و منظره‌ی دل انگیزی به این شهر داده است. در كنار این  رود پارك های زیبایی نیز احداث شده كه از آن جمله می توان به پارك ساحلی دز (علی كله ) ، پارك  دولت و پارك ولیعصر (عج)  اشاره كرد .
فضای چشم نواز ساحل رودخانه به همراه زیبایی پارك ها و نیز امكان انواع تفریحات آبی نظیر ماهیگیری ، شنا ، قایق سواری و ...  باعث شده كه در فصل تابستان گردشگرانی از سراسر استان و نیز سایـر استانهای كشـور برای استفـاده از این طبیـعت و  امكانات میهمان شهر دزفول شوند.
محمد آذركیش

قدیمی ترین پل جهان در دزفول مربوط به دوره ساسانی

قدیمی ترین پل جهان در دزفول مربوط به دوره ساسانی

زیگورات

زیگورات چغازنبیل در استان خوزستان و در فاصله 40 كیلومتری جنوب شرقی شوش و 20 كیلومتری هفت‌تپه و در نزدیكی كرانه غربی رود دز جای گرفته است.
این زیگورات نیایشگاهی است كه در سال1250 پیش از میلاد در دوره عیلامیان به فرمان پادشاه مشهور عیلامی به نام «اونتاش‌ گال» (1265- 1245 پیش از میلاد) در میانه شهر «دور اونتاشی» ساخته شده است.
زیگورات چغازنبیل كه از بزرگترین بناهای باستانی ایران به شمار می‌رود، به تمامی از خشت و آجر در زمینی به مساحت 11000 متر مربع و در 5 طبقه ساخته شده و ارتفاع آن در زمان آبادانی به قریب 50 متر و سطح زیربنای آن به 25000 متر مربع می‌رسیده است. هم اكنون نیمی از ارتفاع این بنا از بین رفته است.

پل تاريخي دزفول

قديمي ترين پل جهان در دزفول همچنان سالم و با دوام محل تردد عابرين و خودروهاي سواري است.
اين پل در سال 260 ميلادي به دستور شاپور اول ساساني توسط 70 هزار اسير رومي دربند ايرانيان احداث شد . اين پل داراي 14 دهانه است و آب رودخانه دز از زير آن عبور مي كند.
پل مزبور از سنگ ساروج و آهك بنا شده و در دوران حكومت عضدالدوله ديلمي، صفويان و پهلوي چندين بار بازسازي شده اما پايه هاي پل حكايت از دوران ساساني دارد.به گفته مورخان اين پل يك اثر منحصر بفرد تاريخي است كه تاكنون توانسته تا اين زمان دوام بياورد.

موقعیت دزفول در خوزستان

پل قديم دزفول

پل قديم را شاپوراول ساساني درحدود1750 سال پيش  به کمک اسيران رومي بر روي رود دز بنا کرد .جنس پل از سنگ و ساروج است و ساختمان فعلي آن در دوران صفويه بنا شده.اين پل قديمي ترين پل جهان است که هنوز بر روي آن تردد مي شود.دهانه‌هاي آن از نمونه‌هاي طاق‌هاي دوره اسلامي است.

 

دزفول شهر معماري سنتي و شهر آجر

شهر دزفول يكي از قديمي‌ترين و در عين حال جذاب‌ترين شهر آجري ايران است كه از اين نظر مورد توجه بسياري از كارشناسان قرار گرفته است.

در فضاهاي معنوي شهر دزفول مثل مساجد، مقبره، مدرسه علاوه برآجر از كاشي نيز استفاده شده كه در مورد منازل مسكوني كاشي كاري وجود ندارد و در معماري ايرانيان مذهب نقش اساسي داراست .

"غلامرضا نعيما" كارشناس ارشد معماري گفت : دزفول يكي از زيباترين شهرهاي دنياست.اين شهر داراي يك هنر شهودي و عرفاني كه نشان‌دهنده انقلابي در معماري است.

وي ادامه داد: خوزستان بيش از ‪ ۱۰۰‬سال است كه مشكلات خاص خود آن هم به دليل ذخاير نفت ،گاز و ... داراست . اين استان كه تمدن ايرانيان در آنجا قراردارد ، هميشه مورد هجوم بيگانگان قرار گرفته است.

نعيما با اشاره به اين مطلب كه در شهر دزفول آجر را مي‌پختند و آن را لعاب مي‌دادند، ادامه داد: البته ايلامي‌ها پختن آجر را از بابل‌ها ياد گرفتند و از اين طريق ساختن گنبد و طاق به دنيا عرضه كردند.

وي افزود : كلمه دزفول از كلمه دژپل (دو كلمه دژ و پل )گرفته شده كه در واقع پل همان پل است و دژ را به اين دليل مي‌گفتند كه در دو سر پل دژبان‌هايي وجود داشت كه اسيران را در آنجا نگه داري مي‌كردند ،بعد از گذشت زمان به دليل اينكه در زبان عربي كلمه (ژ - پ) وجود نداشت به كلمه دزفول تغيير يافت.

نعيما گفت: خانه‌ها در شهر دزفول معمولا در ابتداي رودخانه‌ها ساخته مي شد و چون آفتاب در اين خطه زياد بود مردم خانه هايشان را پشت به خورشيد مي‌ساختند و اين باعث كوچك شدن سطح خانه‌ها و افزايش ارتفاع خانه‌ها مي شد.

وي با بيان اين مطلب كه آجرهاي خانه‌ها در دزفول با همان ضخامت داراي نقش كالبدي و تزئيني است،ادامه داد: محله قلعه يكي از قديمي‌ترين محله‌هاي دزفول است كه در آنجا خانه‌ها به صورت پلكاني ساخته شده و حجم خانه‌ها در هم تنيده شده است و كوچه‌ها با شيب خاصي به سمت رودخانه مي‌روند .

اين كارشناس معماري با اشاره با اين مطلب كه خانه‌هاي شهر دزفول تحت تاثير معماري ساساني بوده است،ادامه داد:در شهر دزفول در فضاهاي معنويشان مثل مساجد، مقبره، مدرسه علاوه بر آجر از كاشي نيز استفاده شده كه در مورد منازل مسكوني كاشي كاري وجود ندارد و در معماري ايرانيان مذهب نقش اساسي داراست .

بر اين اساس توجه به بافت تاريخي اين شهر و تلاش براي حفظ و نگهداري ميراث موجود در دزفول از وظايف مهم و خطير ميراث فرهنگي كشور و به خصوص نهادهاي صنعتي و غير صنعتي اين شهر است

آشنایی با شهرستان دزفول

دزفول يكي از شهرهاي استان خوزستان است از شمال به شهر ستانهاي انديمشك و اليگودرز (استان لرستان) ، از خاور به بخشهاي لالي از شهرستان (مسجد سليمان) و گتوند (از شهرستان شوشتر) و از جنوب و باختر به شهرستان شوش محدود مي گردد.
شهرستان دزفول از دو بخش مركزي و سردشت تشكيل گرديده است . در اين شهرستان تنها منطقه شهري دزفول است كه بعنوان مركز شهرستان دزفول محسوب ميگردد.

ادامه مطلب